"Enter"a basıp içeriğe geçin

İngiliz Edebiyatı Özellikleri ve Yazarları

İngiliz Edebiyatı Tarihi

İngiliz edebiyatı, 7. yüzyıldan günümüze Britanya Adaları (İrlanda dahil) sakinleri tarafından İngilizce dilinde üretilen yazılı eserlerin bütününü kapsar.

İrlandalı yazarlar İngiltere ve İskoçya’da edebiyatın gelişmesinde önemli bir rol oynamıştırlar. İrlanda edebiyatını, İrlanda’nın tamamı Ocak 1801 ile Aralık 1922 arasında politik olarak Birleşik Krallık’ın bir parçası olduğundan ve konunun daha derli toplu olması açısından, (tartışmalı bir konu olmasına rağmen) onu da İngiliz edebiyatına dahil edebiliriz.

İngiliz edebiyatı genellikle; Latince İngiliz eserleri, İngiltere’de bestelenen erken Kelt edebiyatı, Eski İngiliz eserleri, Orta İngiliz eserleri ve Modern İngiliz kompozisyonları olarak başlıklara ayrılır.

Erken (Eski) İngiliz edebiyatı: 658–1100

Sadece birkaç erken dönem İngiltere edebiyat metni var. Keltler çoğunlukla sözlü edebiyattan yararlandı ve VIII. Henry’nin manastırları yıkması dünyanın edebi hazinelerinin çoğunun yok olmasına neden oldu.

Eski İngilizce eserler 450 ile 1066 arasında yazılmıştır. En ünlü Eski İngilizce eser “Beowulftur. Şair Caedmon’un Yaratılış İlahisi de dahil olmak üzere İngiliz edebi eserlerinin en eski orijinal metinleri bu dönemden kalmıştır.

Orta İngiliz Edebiyatı: 1066–1500

Orta İngilizce yazılmış eserler 1066 ile 1485 yılları arasında bestelenmiştir. Bu tarihsel dönem, Fatih William İngiltere’deki grupları, özellikle Normanlar ve Saksonlar’ı başarıyla birleştirdiğinde ve Domesday Kitabı oluşturulduğunda başlamıştır. Bu dönemdeki en iyi bilinen eserler arasında Geoffrey Chaucer’ın Canterbury Masalları ve Thomas Malory’nin Le Morte d’Arthur’u sayılabilir.

Monmouth’lu Geoffrey (1100 -1155) Britanya tarihinin gelişiminde ve Kral Arthur Masalları’nın popülaritesinde önemli figürlerden biri olmuştur. O en çok Kelt motiflerini daha geniş bir izleyici kitlesine yayan 1136 tarihli Britanya Krallarının Tarihi (Historia Regum Britanniae) tarihiyle tanınmıştır.

Norman Fransızcasında yazan Wace Jersey, bilinen en eski şairdir. Ayrıca Arthur efsanesini geliştirmiştir. 12. yüzyılın sonunda, Brut’ta Layamon, Wace’i Kral Arthur ve Yuvarlak Masa Şövalyeleri efsanelerini kullanmak için ilk İngilizce çalışmayı yapmak üzere uyarlamıştır.

Modern Dönem İngiliz Edebiyatı

Modern İngiliz dönemi, 16. yüzyılın başlarından itibaren İngiliz yazarların bestelediği tüm edebi eserlerden oluşur. Bu dönem, farklı edebiyat türlerine ayrılmaktadır. Rönesans döneminin 1500’den 1660’a kadar sürdüğü kabul edilir ve en iyi William Shakespeare tarafından yazılan eserlerle bilinir. Bu dönemde, Thomas Wyatt ve Edmund Spenser tarafından yazılanlar gibi İngiliz şiirinin soneleri ve coşkulu formları da popülerlik kazanmıştır.

Modern İngiliz dönemini oluşturan diğer dönemler arasında Restorasyon Çağı, Romantik Dönem, Viktorya Dönemi ve sonraki tüm dönemler bulunur. Gotik romanlar da bu dönemde, özellikle 18. yüzyılda son derece popüler hale gelmiştir. Bu dönemin önemli yazarları arasında Restorasyon Dönemi’nden John Locke, Romantik Dönemden Sir Walter Scott ve John Keats, Viktorya Dönemi’nden Alfred Lord Tennyson, Charles Dickens ve Jane Austen ve 20. yüzyıl Agatha Christie, Geroge Orwell, Wirginia Wolf  gibi yazarlar sayılabilir.

İngiliz Edebiyatı ve Temsilcileri

William Shakespeare (1564-1616)

– İngiliz şair, oyun yazarı ve oyuncu.

– İngiliz ve Dünya edebiyatının en iyi oyun yazarı olarak kabul edilir.

Avon Ozanı olarak da adlandırılır.

Hamlet, Othello, Kral Lear ve Macbeth, Romeo ve Juliet eserleri en bilinenleridir.

– Shakespeare, tam bir ironi ustasıdır.

– Eserlerinin birçoğu sinema, bale ve müzikallere konu olmuştur.

 

Francis Bacon (1603 – 1618)

– Bacon, her şeyden önce bir bilim adamıdır. Deneye, gözleme ve araştırmaya büyük önem vermiştir.

– Tümevarım yöntemini benimsemiştir.

– Verulam Baronu ya da Albans Vikontu olarak da bilinir.

Büyük Yenileme (1620) adlı kitabıyla bilimlerin sınıflandırılmasında önemli rolü olmuştur

– Deneme türünün en başarılı örneklerinden birini yazmıştır.

– En önemli eseri Novum Organum (Yeni Organum)’dur

 

John Milton (1608 – 1674)

– İngiliz şair, polemikçi, edebiyatçı, kitapçı ve tarihçidir.

Kayıp Cennet en meşhur eseridir.

– Edebî yönünün yanında zamanının güçlü bir politik figürüdür.

– Monarşiye ve kilisenin baskılarına karşı çıkmıştır.

– Klasisizm akımının temsilcilerindendir.

 

Jonathan Swift (1667 – 1745)

– Takma adı İsaac Bickerstaff

– İngiliz edebiyatının en büyük yergi ustalarından İrlandalı yazar.

– En tanınmış eseri, Gulliver’s Travels( Güliver’in Gezileri- 1726)  adıyla bilinen Travels into Several Remote Nations of the World… By Lemuel Gulliver’dır (Lemuel Gulliver’ın Dünyanın Uzak Ülkelerine Yaptığı Geziler).

– İrlanda üzerindeki İngiliz baskısını ve kilisenin halk üzerindeki baskısını yermiştir.

 

Daniel Defoe (1660- 1731)
– İngiliz romancı ve gazeteci.

– Daniel Defoe en çok Robinson Crusoe ve Moll Flanders romanlarıyla tanınır.

– Eserleri realizm akımı içerisinde değerlendirilir.

 

William Blake (1757 – 1827)

– İngiliz şair, ressam ve oymacı.

– Romantizm akımının temsilcilerindendir.

– Annesi tarafından temel olarak evde eğitim görerek okula sadece kısa bir süre devam etti.

– İncil ömrü boyunca Blake ilham kaynağı olmuştur.

 

Jane Austen (1775- 1817)

– Toprak sahibi seçkinler arasındaki aşk çizgi romanları 1869’dan sonra popülerlik kazandı; asıl ünü 20. yüzyılda arttı.

– Romantizm ile realizm arasındaki boşluğu doldurur.

– Dönemine ilişkin tasvirleri ve karakterleri, romanlarının klasikler arasında yer almasını sağlamıştır.

– En meşhur eserleri; Aşk ve Gurur (Gurur ve Önyargı), Emma, Sağduyu ve Duyarlılık’tır.

– Eserleri sıkça sinema ve televizyona uyarlanmıştır.

 

Lord Byron (1788 – 1824)

– Genellikle Lord Byron olarak bilinen George Gordon Byron bir İngiliz şairi ve Romantik hareketin önde gelen isimlerindendir.

– 1809-1811 yılları arasında Yakındoğu ve Güney Avrupa’ya geziye çıktı. Bu geziden döndükten sonra dört ciltlik Kanto serisi ile Childe Harold’un Hac Seyahati adlı kitapları yazdı.

– İngiliz edebiyatının romantik ihtilalcilerindendir.

– Şiir, oyun ve roman türlerinde eserleri vardır.

– Don Juan adlı romanda soyluların hayatını eleştirmiştir.

 

Charles Dickens (1812 – 1870)

– İngiliz romancı, gazeteci, editör, illüstratör ve toplum eleştirmeni.

– Victoria döneminin en iyi romancısı olarak kabul edilir.

Oliver Twist, Nicholas Nickleby, David Copperfield, İki Şehrin Hikâyesi (A Tale of Two Cities) ve Büyük Umutlar (Great Expectations) gibi sevilen klasik romanları yazarı.

– Realizm akımı içerisinde değerlendirilir.

– Keskin gözlem gücü, ince insan ve toplum mizahı ve satirik yönüyle ünlüdür.

 

Oscar Wilde (1854-1900)

– İrlandalı pasifist, oyun yazarı, romancı, hikâyeci ve şair.

– Zekası ve ustaca gözlemlerinin keskinliği onu toplumsal eleştirileri ile ünlendirmiştir.

– Walter Pater ve John Ruskin tarafından yönetilen yeni ortaya çıkan estetikçilik akımı içerisinde değerlendirilir.

– Viktorya döneminin en başarılı oyun yazarlarındandır.

Dorian Gray’in Portresi ve Mutlu Prens en bilinen eserleridir.

– Yargılandığı bir ahlâk davası sonucu hapse mahkum edilmiştir.

– Toplum kurallarının dışında tercihleri olan ve döneminin en ilgi çekici yazarıdır.

 

Adeline Virginia Woolf (1882 – 1941)

– İngiliz yazar, eleştirmen, feminist.

– 20. yüzyılın en önemli modernist yazarlarından biri olarak kabul edilir.

Bilinç akışını bir anlatı yöntemi olarak kullanan ilk yazarlardan biridir.

Dalgalar, Dışa Yolculuk, Deniz Feneri, Mrs Dalloway, Kendine Ait Bir Oda bilinen eserleridir.

 

Agatha Christie (1890-1976)

– İngiliz polisiye yazar.

– Polisiye edebiyatın en ünlü yazarlarından biridir.

–  Dedektif Hercule Poirot karakterinin yaratıcısıdır.

On Küçük Zenci en tanınan eseridir.

– Edebiyatta ilk kadın dedektif Miss Marple’ın yaratıcısıdır.

– İngiliz edebiyatında İncil ve Shakespeare’den sonra kitabı en çok satan yazardır.

 

George Orwell (1903 – 1950)

– George Orwell takma adıyla tanınan Eric Arthur Blair İngiliz denemeci, gazeteci ve eleştirmendi.

– Çalışmaları net bir nesir, sert sosyal eleştiri, totalitarizme muhalefet ve demokratik sosyalizme açık sözlü destek ile karakterize edilebilir.

– En çok alegorik roman Hayvan Çiftliği (1945) ve distopik roman 1984 (1949) ile tanınır.

– Popüler kültürde hala etkili olan bir yazardır.

 

Bu yazının tüm hakları edebiyatvedil.com sitesine aittir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir